शिक्षा, शिक्षक र विद्यालय

काठमाडौंलाई तोरीको फूल देखाएर शिक्षक आन्दोलनले विश्राम लिएको छ । शिक्षकहरूमध्ये कसैले माग पूरा हुने भए र कसैले माग पूरा हुन बाँकी रहे भने पनि आन्दोलन त अब अन्त्य भयो नै भनौं । यो आन्दोलनले नेपालको शिक्षा, शिक्षक र विद्यालयलाई चर्चाको केन्द्रमा ल्याएको छ । शिक्षा- शिक्षा ज्ञान आर्जनको सर्वस्वीकार्य आधार हो । तर कस्तो ज्ञान ? आत्माको बारेमा जानकारी दिने धर्मशास्त्र, जीवनको बारेमा जानकारी दिने दर्शन, कला र साहित्य कि संसारको बारेमा जानकारी दिने विज्ञान । जान्नुको आनन्दबाट सन्तुष्ट हुने झानका लागि ज्ञान कि जीविकाको लागि अर्थ उपार्जनको स्रोतलाई व्यवस्थित पार्ने ज्ञान । संसारमा मतमतान्तर होलान् । तर आजको नेपाललाई जीविकाको लागि अर्थोपार्जनको ज्ञान नै आवश्यक देखिएको छ । सबैको आकर्षण त्यसैमा छ । अभिभावक त्यही चाहिरहेका छन् । विद्यार्थी त्यही खोजिरहेका छन् । विद्यालय- शिक्षक र विद्यार्थीको साझा मिलनस्थल विद्यालय हो । यसले ज्ञान आदानप्रदानलाई सजिलो बनाउँछ । त्यसका लागि उपयुक्त पूर्वाधार, साधनस्रोत र उपकरण आवश्यक हुन्छ । विद्यालयमा ती कुरा जति बढी भयो उति राम्रो । रुखमुनि पनि ज्ञान आदानप्रदान हुनसक्ने कुरामा जसरी विमति हुँदैन त्यसैगरी आजको आधुनिक र वैज्ञानिक शिक्षाका लागि सुविधासम्पन्न विद्यालय आवश्यक पर्छ भन्नेमा पनि विमति नहोला । यसैले आज राज्यले विद्यालय/ महाविद्यालयको पूर्वाधार र साधनस्रोत व्यवस्थामा ठुलो धनराशी खर्च गरिरहेको छ । राज्य

हाम्रा बा

हाम्रा बा कमजोर हुनुहुन्थ्यो तर बलियो देखिनुहुन्थ्यो हाम्रा बा अभरमा हुनुहुन्थ्यो तर भरपर्दो देखिनुहुन्थ्यो हाम्रा बालाई चिन्ताले घेरेको थियो तर निश्चिन्त देखिनुहुन्थ्यो हाम्रा बा अँध्यारो लुकाउनुहुन्थ्यो केवल उज्यालो देखाउनुहुन्थ्यो । आफू बिँडी खानुहुन्थ्यो तर ‘तँ नखा’ भन्नुहुन्थ्यो स्कुल नगएका मेरा बा हामीलाई ‘स्कुल जा’ भन्नुहुन्थ्यो हाम्रा आँखामा हेरेर आफ्ना सपना भुल्नुहुन्थ्यो आफ्ना सारा दुःखहरू हाम्रो हाँसोले मेट्नुहुन्थ्यो । क ख चिनाउनु भो एक दुई गनाउनु भो एउटा सानो कोदालो खोज्नु भो र, बारी खन्न लगाउनु भो खोस्न सिकाउनु भएन चोर्न सिकाउनु भएन संसारमा यस्तै छ भनेर ढुक्न सिकाउनु भएन झुक्न सिकाउनु भएन । घाँस र झ्यास चिन्न सिकाउनु भो काठ र कुकाठ चिन्न सिकाउनु भो मान्छे सबै एकै हुँदैनन् सायद यसैगरी बताउनु भो । एक दिन बा अलप हुनु भो हावा, पानी र आकास हुनु भो प्रकाश हुनु भो, पृथ्वी हुनु भो चियामा बिलाएको चिनी हर घुट्कोमा भेटिएजस्तै सुख दुःखका हर घुम्तीमा भेटिइरहने हुनु भो । ShareTweet0 Shares