पुस १ः नयाँ सन्दर्भ

आज २०७५ सालको पुस ५ गते । मंसिर २९ गतेबाट सुरु भएको सत्तारुढ दल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको स्थायी समितिको बैठक चलिरहेको छ । प्रमुख विपक्षी दल नेपाली कांग्रेसको महासमितिको बैठक पनि सोही दिनबाट सुरु छ । यी दुवै बैठकमा पार्टीभित्रका संस्थापन पक्ष र इतर पक्षका बीच चर्को विरोध र धारिलो घोचपेच भएको छ । विभिन्न नेताको विभिन्न गतिविधिलाई लिएर नर्मम आलोचना भएको छ । संघीयता कार्यान्वयनको क्रममा कर्मचारीलाई प्रदेश र स्थानीय निकायमा पठाउन ल्याइएको कर्मचारी समायोजन अध्यादेशको कर्मचारीले खुलेर विरोध गरेका छन् । स्थानीय निकायदेखि सिंहदरबारसम्म यसको प्रभाव परेको छ । सुशासनमा चुनौती कायम छ, अर्थतन्त्रमा समस्या छन् । यसैबीच केही दिनअघि पोखरा गएका पूर्व राजाको भव्य स्वागत भएको फोटो र समाचार फेसबुक र अनलाइन मिडियाले दिएका छन् । स्वागतको क्रममा राजतन्त्र पुनस्र्थापनाको माग राखिएको छ र गणतन्त्र र संघीयताको विरोध भएको छ । राजा र हिन्दूधर्मको पक्षधर पार्टी र व्यक्तिले पनि गतिविधि बढएका छन् । यसै सेरोफेरोमा ‘पञ्चायतकी आमा’ भनेर चिनिने डा. तुलसी गिरीको निधन (पुस ३ गते) भएको छ । तुलसी गिरीको निधनका सन्दर्भमा प्रकाशित समाचारले २०१७ साल पुस १ गतेलाई फेरि स्मरणमा ल्यायो । संविधान निर्माण गर्न राजाबाट गठित समितिले बेलायती संविधानविद् आइभर जेनिङ्सको सल्लाहमा तयार पारी २०१५ सालमा राजाले दिएको संविधान अनुसार निर्वाचित दुई तिहाइ बहुमत

एक रातः एक जिन्दगी (कविता)

रात परेको छ, अब सुत्नु छ । थाकेका कोषहरुलाई आराम दिनु छ, मनका पीडाहरुलाई मलहम दिनु छ, आत्मका कुण्ठाहरुलाई निकास दिनु छ, फेरि अर्को भोलिको सामना गर्नु छ, अब सुत्नु छ । शिशिरका सिरेटोले हिउँ बनेको छ, ओछ्यान, जाडोले थर्थर कामेर बसिरहेको छ, सिरक तातो खोजेर मैले जानु छ, फेरि त्यतै, यस्तै बिडम्बनाबाट जीवनको निकास खोज्नु छ, अब सुत्नु छ । ब्यापारमा चल्छ रे संसार, लेनदेनमा चल्छ रे जीवन, म पहिला ओछ्यान तलाउँला, अनि मलाई ओछ्यानले तताउला, कहिले कोल्टे फेर्दाफेर्दै निदाउँछु, कहिले घुँडा खुम्च्याएर तातो जोगाउँछु, कहिले तातो सापटी लिन्छु आगोसँग, यस्तै जोगाड गरेर निद्राको स्वागत गर्छु । –––––––– अब ‘हिउँ’ पनि मुलायम भुवा बनेको छ, थकान हटेर कोषमा, केही जोश चढेको छ, पीडा खात लागेको छ, खाटा बनेर कतै, र, मन निकै फूर्तिलो भएको छ । घाँटीमा तातो सासले सेकिरहेछ, आफ्नै मुटुछेउ अर्को मुटु चलिरहेछ, अँगालोभित्र को कहाँ छ के थाहा ? एउटाभित्र अर्को कतै बिलाइरहेछ । सम्झदैं न्यानो लाग्ने प्रेम, कल्पदैं पारिलो लाग्ने सम्बन्ध सोच्दै रसिलो लाग्ने माया भन्दै गर्विलो लाग्ने अपनत्व । ––––––– यस्तैमा टिर्र… घण्टी बज्छ कहीँ, र सपना विपना बनेर फुट्छ, चिम्सा आँखाले हेर्छु बाहिर समयले मलाई बोलाइरहेछ । र, भनिरहेछ आवाजविहीन भाषामा ‘ऊ, हेर ! उज्यालो भयो, अब तिम्रो सुत्ने समय गयो ।’ अहिले

निर्मलाका आमाबाबुलाई न्याय

साउनको १० गते निर्मलाको बलात्कारपछि हत्या भयो । आज त्यो घटना भएको चार महिनाभन्दा बढी भइसकेको छ । तर त्यस घटनाको दोषी पत्ता लाग्न सकेको छैन । प्रहरीले हालसम्म गरेका  अरू विभिन्न अपराधको अनुसन्धान र त्यसको सकारात्मक नतीजाको पृष्ठभूमिमा यो घटना त्यति रहस्यमय भएजस्तो लाग्दैन तर अहिलेसम्म घटनाको नालीबेली जानकारी हुन सकेको छैन । त्यस घटनाको दोषीका रुपमा विभिन्न मानिस पक्रिए, तर निर्दोष पाइए र छोडिए । वास्तविक दोषी पुलिस प्रशासनको पहुँचभन्दा बाहिरै रहे । अनुसन्धानमा लापरबाही गरेको भनेर केही पुलिस अधिकृत नै कारवाहीमा पनि परे । तर घटनाको निकास अहिलेसम्म निस्केको छैन । लोकतन्त्र, प्रजातन्त्र, गणतन्त्र र जनताले चुनेको सरकार निर्मलाको लागि न्याय दिन आजका दिनसम्म सक्षम देखिएनन् ।राज्यको यो अकर्मण्यता जनताको लागि सह्य विषय होइन । त्यसैले निर्मलाको हत्या भएदेखि नै हत्यारालाई न्यायको कठघरामा ल्याउने माग गर्दै नागरिक प्रदर्शन जारी छ । घटनास्थल (महेन्द्रनगर) र काठमाडौंमा प्रदर्शन भइरहेका छन् । भौतिक रुपमा त्यहाँ नपुगे पनि सारा नेपालीको भावना त्यस विरोध कार्यक्रममा सरीक होला भन्ने मेरो अनुमान छ । आज कुनै अपराध दण्डहीन भएमा त्यो समाजको र राज्यको संस्कृति बन्न सक्छ । आन्तरिक द्वन्द्व र संक्रमणकालका कारण दण्डहीनता मौलाएको यस मुलुकमा संक्रमणकालको अन्त्यपछि पनि त्यस किसिमको प्रवृत्ति कुनै हालतमा स्वीकार्य होइन पनि । निर्मलालाई न्याय आजको न्यायपूर्ण नेपालको कामना