त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट २०७६ साल पुस ३ गते आयोजना गरिएको दीक्षान्त समारोहमा म पनि सरीक भएँ । पत्नी मुना, छोराहरू आभाष र आकृत पनि मसँग थिए । गए साल एलएल.बी. उत्तीर्ण गरेको हुनाले मैले यो समारोहमा भाग लिन पाएको थिएँ । बी.ए. र एम.ए. काठमाडौंमै पढेको भए पनि दीक्षान्त समारोहमा सामेल हुने अवसर यसअघि मिलेको थिएन । दीक्षान्त समारोहमा पोहोर आभाष दीक्षित हुँदा पनि पुगेको थिएँ तर आफूले दीक्षान्तको पोशाक लगाएको यो नै पहिलो पटक थियो । मानिस परिवारमा जन्मन्छ र हुर्कन्छ, विद्यालय र विश्वविद्यालयबाट शिक्षा लिन्छ अनि समाजमा फर्कन्छ । स्नातक वा सोभन्दा बढीको शैक्षिक योग्यता हासिल गरेपछि उसले दीक्षाको अवसर पाउँछ । यो व्यक्तिको सामान्य शैक्षिक चक्र हो । विद्यार्थी विश्वविद्यालयबाट समाजमा जाने समयमा पढेका ज्ञानको सही उपयोग, विवेकको प्रयोग, इमानदारिताप्रतिको प्रतिबद्धता र समाजका चुनौतीको समाधानका लागि स्पष्ट र सही दृष्टिकोणको प्रत्याभूतिका लागि दीक्षा दिन दीक्षान्त समारोहको आयोजना गरिन्छ । यो कार्य व्यक्तिको दृष्टिकोणको विकास गर्न लक्षित हुन्छ । शिक्षित व्यक्तिबाट समाजमा अपेक्षित आचार र व्यवहारको बारेमा जानकारी दिनु र व्यक्तिलाई त्यो जिम्मेवारी पूरा गर्न सक्षम बनाउनु मात्र होइन समाजको लागि शिक्षित व्यक्तिको आचार र व्यवहार अनुकरणीय होस् भन्ने कार्यक्रमको अभिप्राय हो । व्यक्तिको आवश्यकता र सामाजिक दायित्वका बीचमा तालेमेल मिलाउनु अबको आवश्यकता हुन्छ । व्यक्ति र समाजको सर्वाङ्गीण
Month: December 2019
त्यो चौतारा, यो चौतारा
२०४३ सालको भदौरे झरीमा रुझ्दै र भिज्दै म चौतारा पुगेको थिएँ । लोकसेवा आयोगको परीक्षा पास गरी जिल्ला प्रशासन कार्यालय चौतारामा सह–लेखापालको नियुक्ति लिन गएको हुनाले त्यो मौसमी प्रतिकूलताले मेरो मनलाई प्रफुल्ल हुनबाट रोक्न सकेको थिएन । अझ बाटैमा सँगै खरिदार पदमा नियुक्ति लिन जान लागेका भक्तिराम अर्याललाई साथीको रूपमा पाएपछि त म झन् मख्ख परेको थिएँ (http://kedaracharya.com.np/archives/251) । २०४४ सालको चैतसम्म त्यहीँ बसेर नेपाल राष्ट्र बैंकको प्रधान सहायक पदमा जागिर खान आएपछि फेरि फर्केर चौतारा गइएन । गइएन भन्दा पनि डेराका व्यक्तिगत सामान लिन र डेराभाडा मिलाउन एकदिन बोधकुमार घिमिरे र म चौतारा गएका थियौं । त्यो बाजि जाँदा बिहान गयौं, बेलुका फर्क्यौं । राति बास बसिएन । राष्ट्र बैंकमा ३० वर्ष जागिर खाएर अवकाश पाएपछि पनि चौताराको सम्झना कम भएन । १९ वर्षको उमेरमा जागिरे भएर टेकेको धरतीको न्यानो मुटुसम्मै पुगेको थियो । जिल्ला प्रशासन कार्यालयको टाँडे घर र त्यसको भुइँ तलामा रहेको आफ्नो कार्यकक्षको झझल्को लागिरहन्थ्यो । चौताराको त्यो डेढ वर्षे बसाइको सम्झना मलाई हरदम आइरहन्थ्यो । अखबारमा चौताराको खबर देख्दा आँखा तानिन्थे । कुरैकुरामा कसैले आफ्नो घर चौतारा मात्र होइन, सिन्धुपाल्चोक बताउँदा पनि मन रोमाञ्चित हुन्थ्यो र थप गफिन्थें । काठमाडौंबाट चौतारासम्म जानको लागि अरनिको राजमार्गको वनदेउ (दोलालघाटभन्दा अलि पर)सम्म पिच थियो । त्यसपछि चौतारासम्म नै
